Skip to content

AUTORI I VRIJEDNOSTI:
Estetika filmskog rimejka

 

Boris Đurović

EDI-04, 12/2017


Insomnia (Erik Skjoldberg, 1997)

Insomnia (Christopher Nolan, 2002)

Među filmskom publikom i uopšte poznavaocima kinematografije, obično preovladava mišljene da je originalni film u odnosu na njegov rimejk, mnogo bolji. Barem sam ja stekao takav utisak u razgovoru sa konzumentima filmske industrije, prijateljima i kolegama sa studija.

Moj izbor filma je u potpunoj suprotnosti sa takvim stavom. U slučaju filma „Insomnia“ i njegovog rimejka ne možemo reći da je rimejk gori od originala ili da je njegova blijeda kopija, već naprotiv, rimejk filma se poprilično razlikuje od originala iako su u osnovi iste ideje, tematike, spletovi okolnosti i u krajnjem slučaju i sama radnja, ali mnogo bolje prikazana.

INSOMNIA

1997.

2002.

Režija:
Erik Skjoldberg
Režija:
Christopher Nolan
Produkcija:
Tomas Backstrom,
Peter Borgli,
Tom Remlow
Produkcija:
Broderick Johnson, Paul Junger Witt, Andrew A. Kosove, Edwrd L. McDonell
Scenario:
Erik Skjoldbjerg,
Nikolaj Frobenius
Zasnovano po:
“Insomnija” Erika Skjoldberga i Nikolaja Frobeniusa
Uloge:
Stellan Skarsgard,
Sverre Anker Ousdal,
Bjorn Folberg
Uloge:
Al Pacino,
Robin Williams,
Hilary Swank
Trajanje:
95 minuta
Trajanje:
118 minuta
Zemlja:
Norveška
Zemlja:
SAD

Sinopsis „Insomnia“ – 1997.

Norveški detektiv istražuje ubistvo u Arktičkom okrugu. Tokom potjere za osumnjičenim, detektiv ubija svog kolegu i istraga kreće u lošem smjeru po detektiva. Osumnjičeni je vidio ubistvo kolege od strane detektiva i tokom trajanja filma ga ucjenjuje, gradeći za sebe bolju poziciju u bjekstvu od strane zakona. Imajući u vidu da se radnja filma odvija u Arktičkoj oblasti, gdje su zastupljene polarne noći i dani, svakodnevna svjetlost dodatno iscrpljuje detektiva onemogućivši mu normalan san, što dovodi do nesanice.

Sinopsis „Insomnia“ – 2002.

Američki detektiv istražuje ubistvo u oblasti Aljaske. Tokom potjere za osumnjičenim, detektiv ubija svog kolegu i istraga kreće u lošem smjeru po detektiva. Osumnjičeni je vidio ubistvo kolege od strane detektiva i tokom trajanja filma ga ucjenjuje, gradeći za sebe bolju poziciju u bjekstvu od strane zakona. Imajući u vidu da se radnja filma odvija u oblasti Aljaske, gdje su zastupljene polarne noći i dani, svakodnevna svjetlost dodatno iscrpljuje detektiva onemogućivši mu normalan san, što dovodi do nesanice.

Pristup temi

Čitajući oba sinopsisa, stičemo utisak da se radi o gotovo istim filmovima samo što se radnja odvija u različitim oblastima. Pa šta je to, po čemu se ova dva filma mogu razlikovati? Rediteljski pristup obradi teme i prikazu iste je ono što razlikujemo kod ova dva filma. Jer, dok kod reditelja Erika Skjoldberga imamo linearnu obradu teme ubistva i istragu, i donekle jednoličan tok međusobno povezanih scena, koji predvidljivo upućuje na svaku sledeću scenu, koja proizilazi iz prethodne; kod reditelja Kristofera Nolana imamo mnogo ozbiljniji dramaturški pristup prilikom obrađivanja teme ubistva i istrage, kao i prikaza iste. Kod Kristofera Nolana imamo paralelan prikaz prošlosti glavnog aktera, detektiva, kojeg tuamči Al Paćino, sa sadašnjim problemima na koje nailazi istražujući ubistvo.

Način na koji glavni akteri učestvuju u prikazu nesaničke iscrpljenosti (koja i nosi naziv ovih filmova) je takođe različit. Dok vidimo norveškog detektiva sa lijepo uglađenom kosom, uvijek svježe obrijan kako odlučno korača stazom riješavanja zločina, s druge strane imamo američkog detektiva s podočnjacima, raščupanom kosom i razbarušenom kravatom kako iscrpljeno, zadnjim atomima snage i koncentracije pokušava riješiti zločin.

Motiv za odabir filma, produkcija, rediteljske vještine

Prvo što sam primjetio prilikom odabira ovih filmova je naziv. Kratak, jasan, inspiritivan. Insomnia, kao filmska raskrsnica sa mnoštvom smjerova za razvoj dalje radnje. Nakon naziva, osvrnuo sam se na glumačke ekipe, i vidjevši živu legendu filmske industrije, Al Paćina, moj izbor je bio definitivno film „Insomnia“.

Gledano sa stanovišta produkcije rimejk filma „Insomnia“ je mnogo bolje odrađen u odnosu na njegov original. Korištena je mnogo bolja tehnika za realizaciju ovog projekta, što je možda i za očekivati ako znamo da je američki budžet za ovaj projekat bio mnogo veći u odnosu na budžet norveške ekipe koja je realizovala film. Ali sve i da zanemarimo tu činjenicu, koja kod dobrih poznavalaca filmskih prilika i ne predstavlja bitnu stavku u nekom kreiranom filmu dobro odrađenom sa aspekta ideje, kadra, dinamike, montaže sa manjim budžetom, za film „Insomnia“ norveške produkcije ne bih mogao ništa pozitivno staviti na papir. Jedino pozitivno što bih mogao navesti za originalno ostvarenje je ideja, koja je i sama inspiracija za rimejk. Ali sve ostalo, od kadriranja, scenografije, dijaloga, zapleta, kulminacije, raspleta, rediteljskih propusta… Ne da ne mogu reći da je gore izdanje u odnosu na rimejk, već se mogu i grublje izraziti i reći da bi originalni film pa i sa takvim budžetom (koji je za norveške prilike prilično bolji u odnosu na domaću scenu) bolje realizovali studenti završne godine fakulteta koji izučava tu oblast. U odnosu na Erika Skjolbjerga i njegovog jednoličnog, monotonog prikaza toka radnje, kod Nolana vidimo dinamično montirane kadrove, snimane iz mnogih uglova. Sama scenografija rimejk ostvarenja je bogatija bojama, predmetima vezanim za određenu scenu. Enterijer i ekstrijer je mnogo bolji u rimejk filmu, jer s obzirom na malu vremensku distancu između ova dva ostvarenja, mislim da se ipak norveška ekipa mogla malo više potruditi oko ispunjenosti ambijenta u kom su glavni akteri igrali svoje role. Ako su bili ograničeni budžetom što se tiče enterijera, mogli su mnogo bolje iskoristiti eksterijer, jer Norveška je svakako lijepa zemlja, pogodna za tako nešto.

Zaključak

Cijenim ideju. Uzalud budžet i mnoštvo mogućnosti ako nema koncepta, ideje. I u ovom slučaju imamo primjer kako se američki kapital ukrašava plaštom jedne inostrane ideje. Skoro pa bih stao na stranu Erika Skjoldberga i njegovog filmskog ostvarenja, skoro da jesam, ali nisam. Izuzetno loš pristup realizaciji projekta, gotovo amaterski prikaz kadrova, scena, samog toka radnje, ruši u meni i najmanju iskru podrške norveškim kolegama, tako da ću se u ovom slučaju prikloniti američkima koji su tu ideju, doduše „pozajmljenu“, mnogo bolje obradili i lirički je priveli kraju. Ako ništa drugo, rimejk filma mi je sa zadovoljstvom držao pažnju nepuna dva sata, dok sam originalni film odgledao poštujući zadatu tematiku, kako bih što kvalitetnije dočarao odnos između ova dva ostvarenja. U drugačijim okolnostima, gledanje originalnog filma bih prekinuo posle par amaterski obrađenih scena.


Izvori:

www.wikipedia.org

www.imdb.com

www.spectrumculture.com

www.filmschoolrejects.com